فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
273
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
متحرك . اين واژه فرانسوى است . تَوَرَّخَ - تَوَرُّخاً [ ورخ ] العجينُ : خمير نرم شد . تِ الاْءرضُ : زمين خيس شد . تَوَرَّدَ - تَوَرُّداً [ ورد ] : خواستار نوبت براى آب گرفتن شد ، - المَاءَ : به سوى آب رفت ، - الْخَدُّ : چهره گلگون شد ، - تِ الْخَيلُ الْبَلْدَةَ : اسبان بتدريج وارد شهر شدند . تَوَرَّطَ - تَوَرُّطاً [ ورط ] تِ الماشيةُ : ستوران در ميان گِل و لاى افتادند بطوريكه نتوانستند از آنجا رهايى يابند ، - الرَّجُلُ : آن مرد در ورطه يا كار سختى افتاد ، نابود شد . تَوَرَّعَ - تَوَرُّعاً [ ورع ] من أو عن كذا : از آن چيز پرهيز و اجتناب كرد . تَوَرَّقَ - تَوَرُّقاً [ ورق ] الظبيُ : آهو برگ خورد . تَوَرَّكَ - تَوَرُّكاً [ ورك ] : بر نشيمنگاه خود تكيه كرد ، - الرَّاكِبُ : سواره براى پياده شدن يا استراحت گرفتن پاى خود را خميده كرد يا برگردانيد ، - بالمكان : در آن مكان اقامت كرد ، - عَنِ الأَمرِ : در آن كار دِرنگ و آهستگى كرد ، - لِلرَّجُلِ : پاى آن مرد را بست ، - على الأَمْر : بر آن كار توانا شد . تَوَرَّمَ - تَوَرُّماً [ ورم ] الجلدُ : پوست وَرَم كرد . تَوَرَّهَ - تَوَرُّهاً [ وره ] فلانٌ في عملِ هذا الشيءِ : آن مرد در آن كار مَهارت نداشت . تَوَزَّرَ - تَوَزُّراً [ وزر ] لهُ : وزير او شد . تَوَزَّعَ - تَوَزُّعاً [ وزع ] : پراكنده شد ، - القومُ الْمَالَ : آن قوم آن مال را ميان خود تقسيم كردند . تَوَسَّخَ - تَوَسُّخاً [ وسخ ] : چِركين و آلوده شد . تَوَسَّدَ - تَوَسداً [ وسد ] الوسادةَ : بالش را زير سر گذاشت ، - ذِرَاعَهُ : دست خود را بسانِ بالش زير سر گذاشت و خوابيد . تَوَسَّطَ - تَوَسُّطاً [ وسط ] القومَ أو المكانَ : در ميان آن قوم يا آن مكان نشست ، - بَيْنَهُم : در ميان آن قوم واسطه و مصلح شد ، - الرَّجُلُ : آن مرد چيز ميانه را بين خوب و بد برگزيد . تَوَسَّعَ - تَوَسُّعاً [ وسع ] : فراخ شد . اين واژه ضدّ ( تَضَيَّق ) است ، - الْقَومُ في الْمَكَانِ : آن قوم در آن مكان گِرد هم آمدند ، - الرَّجُلُ في النَّفَقَةِ : آن مرد بر نفقه افزود . التَّوْسِعَة - [ وسع ] : مترادف ( السعَة ) است . به معناى فراخى . تَوَسَّفَ - تَوَسُّفاً [ وسف ] الشيءُ : پوست آن چيز كنده شد ، - الْبَعيرُ : شتر چاق و فربه شد و كُركِ اوّليهء آن ريخت و براى بار دوّم كُرك درآورد ، - تْ أوبارُ الإبلِ : كُركهاى شتر پراكنده شدند . تَوَسَّلَ - تَوَسُّلًا [ وسل ] الى اللَّه بعملٍ أو وسيلةٍ : براى نزديكى به خدا به درگاه خداوند متوسّل شد . تَوَسَّمَ - تَوَسُّماً [ وسم ] الرجُلُ : آن مرد در پي بدست آوردن اولين گياه بهارى شد ، نشانهء آن چيز را خواست ، - فيهِ الْخَيْرَ : نشانهء خير و بركت در او ديد ، - الشَّيءَ : آن چيز را به فراست دريافت ، آن را شناخت ، - بِالْوَسِمَة : با وسمه خضاب كرد . تَوَسَّنَ - تَوَسُّناً [ وسن ] هُ : به هنگام خواب نزد او آمد . تَوشَّى - تَوَشِّياً [ وشي ] : اين واژه مطاوع ( وَشّى ) است . ، - الشيبُ في رَأسِه : در موى سر او موهاى سفيد پخش شد . تَوَشَّجَ - تَوَشُّجاً [ وشج ] تْ عروقُ الشجرةِ و نحوها : ريشههاى درخت و مانند آنها درهم پيچيده شدند . تَوَشَّحَ - تَوَشُّحاً [ وشح ] : آن مرد حمايل پوشيد ، - بِثَوبه : حمايل را پوشيد يا آن را به زير بغل خود درآورد و بر رانِ خود آويخت ، - بِسَيْفِهِ : شمشير خود را بر دوش افكند ، - الْجَبَلَ : كوهپيمايى كرد . تَوَشَّعَ - تَوَشُّعاً [ وشع ] الشيبُ رأسَهُ : موى سر او سفيد شد ، - الشيْءُ : آن چيز پراكنده شد ، - القومُ الضيوف : آن قوم مهمانان را به خانههاى خود توزيع كردند ، - في الجبل : از كوه بالا رفت ، - تِ الغَنَمُ في الْجَبَلِ : گوسفندان براى چريدن بالاى كوه رفتند . تَوَصَّبَ - تَوَصُّباً [ وصب ] : بيمار شد ، دردمند شد . تَوَصَّفَ - تَوَصُّفاً [ وصف ] وصيفاً أو وصيفةً : خدمتگزار مرد يا زن استخدام كرد . تَوَصَّلَ - تَوَصُّلًا [ وصل ] الى كذا : به فلان جاى رسيد و پايان آن را طى كرد ، - الى فُلانٍ : براى رسيدن به او مهربانى كرد . تَوَضَّأَ - تَوَضُّؤاً [ وضأ ] بالماء للصلاة : براى نماز وضو گرفت . تَوَضَّحَ - تَوَضُّحاً [ وضح ] الأمرُ أو الكلامُ : آن كار يا آن سخن روشن و آشكار شد . تَوَطَّى - تَوَطِّياً [ وطي ] الشيءُ : اين واژه مطاوِعِ ( وَطَّاهُ ) است و لغتى است با همزه در ( تَوَطَّأَ وَوَطَأَ ) تَوَطَّأَ - تَوَطُّؤاً [ وطأ ] فلاناً برِجْله : فلانى را با پاى خود لگدمال كرد ، - هُ علَى الأَمر : با او بر سر آن كار توافق كرد . التَّوْطِئَة - [ وطأ ] : مص ، كلمهاى است مختصر كه با آن مقدّمهء كتاب را نويسند ، پيشگفتار . تَوَطَّدَ - تَوَطُّداً [ وطد ] : آن چيز ثابت شد ؛ « وَطَّدَهُ فَتَوطَّدَ » : آن چيز را ثابت و استوار كرد بس ثابت و استوار شد ؛ « تَوَطَّدَتْ لهُ عندهم مَنْزلةٌ » : مقام و منزلتى براى آنها بدست آمد . تَوَطَّنَ - تَوَطُّناً [ وطن ] تْ نفسُهُ على كذا : دل او بر آن چيز شد و به آن تصميم گرفت ، - البَلَدَ : آن شهر را وطن خود گرفت . تَوَظَّفَ - تَوَظُّفاً [ وظف ] في الدولة أو في مؤسَّسةٍ أو في شركةٍ : در دستگاه دولتى يا در مؤسسهاى يا شركتى استخدام شد . تَوَعَّدَ - تَوَعُّداً [ وعد ] هُ : او را تهديد كرد . تَوَعَّرَ - تَوَعُّراً [ وعر ] المكانُ : آن جاى سِفت و سخت بود و رفت و آمد در آن سخت شد . ، - الأَمرُ عليَّ : آن كار بر من سخت شد ، - الرجُلُ : آن مرد سختگيرى كرد ، - في الكلام : آن مرد در سخنان خود سرگردان شد ، - هُ في الكَلَامِ : در سخن او را حيرتزده و سرگردان كرد . تَوَعَّكَ - تَوَعُّكاً [ وعك ] : آن مرد بيمار شد . تَوَعَّلَ - تَوَعُّلًا [ وعل ] الجبلَ : بر بالاى كوه